![]() | Amaantaada inanyahay ![]() Ahmed Mooge With Magool |

Three American scientists won the 2009 Nobel prize for medicine or physiology on Monday for their discovery of how chromosomes are copied and protected, work that cast light on cancer and the aging process.
Australian-born Elizabeth Blackburn, British-born Jack Szostak and Carol Greider won the prize of 10 million Swedish crowns ($1.42 million), Sweden's Karolinska Institute said.
The institute said the three had "solved a major problem in biology," namely how chromosomes were copied completely during cell division and protected against degradation.
"The discoveries ... have added a new dimension to our understanding of the cell, shed light on disease mechanisms, and stimulated the development of potential new therapies," it said.
The ends of chromosomes are called telomeres and if these are shortened, cells age.
Scientists had speculated that this process could be the reason for aging, not only in individual cells but also in an organism as a whole.
"But the aging process has turned out to be complex and is now thought to depend on several different factors, the telomere being one of them. Research in this area remains intense," the institute said.
The trio's work on telomerase, an enzyme made by little caps on the end of chromosomes, stimulated the development of new therapeutic strategies, it added.
Blackburn is with the University of California, San Francisco, Greider is with the Johns Hopkins School of Medicine in Baltimore and Szostak is at the Massachusetts General Hospital in Boston.
Medicine is traditionally the first of the Nobel prizes awarded each year.
The prizes for achievement in science, literature and peace were first awarded in 1901 accordance with the will of dynamite inventor and businessman Alfred Nobel.
Iyadoo ay abaarta ka jirta Gobalka Gedo ay kasii darayso marba-marka dambaysa ayaa Barnaamijka Cuntada Aduunka ee WFP wuxuu maanta markii ugu horeysay ka bilaabay howl cuno gargaar ah loogu qaybinayo kumanaan qays oo kunool deegaano ka tirsan degmooyinka Garbahaareey iyo Buurdhuubo oo ay waxyeelo ba’an ka soo gaartay abaaraha ba’an ee imanka ka taagan Gobalka Gedo.
Gargaar midkan la mid ah ayaa maalmihii la soo dhaafay Hay’adaha CARE International iyo ICRC waxay ka qaybiyeen degmooyinka Luuq, Baladxaawo, Dooloow, Ceelwaaq iyo Baardheere oo xiligan ay ka jiraan abaaro kulul oo saameeyay nolosha dadka iyo Xoolaha.
Gargaarka Raashinka ah ee Hay’ada WFP ay ka bilowday Degmooyinka G/haareey, Buurdhuubo iyo Deegaanada ku xeeran ayaa wuxuu isugu jiraa Masago, Saliid iyo Digir, iyadoo la sheegay inuu gaarayo raashinkaasi 600 MT.
Gargaarkan oo oo kii ugu horeeyay oo ay helaan dadka kunool deegaanadaasi mudo ku dhaw 5 sano ayaa wuxuu ku soo beegmay xili Gobalka ay ka jiraan duruufo adag oo nololeed, waxaana la filayaa inuu wax ka tari doono nolosha qaybo ka mid ah dadka kunool deegaanadaasi oo in mudo ahba aan helin wax gargaar ah.
By:keynan
G/hareey,gedo

Early history traces the development of the Somali people to an Arab sultanate, which was founded in the seventh century A.D. by Koreishite immigrants from Yemen. During the 15th and 16th centuries, Portuguese traders landed in present Somali territory and ruled several coastal towns. The sultan of Oman and Zanzibar subsequently took control of these towns and their surrounding territory.
Somalia's modern history began in the late l9th century, when various European powers began to trade and establish themselves in the area. The British East India Company's desire for unrestricted harbor facilities led to the conclusion of treaties with the sultan of Tajura as early as 1840. It was not until 1886, however, that the British gained control over northern Somalia through treaties with various Somali chiefs who were guaranteed British protection. British objectives centered on safeguarding trade links to the east and securing local sources of food and provisions for its coaling station in Aden. The boundary between Ethiopia and British Somaliland was established in 1897 through treaty negotiations between British negotiators and King Menelik.
During the first two decades of this century, British rule was challenged through persistent attacks led by Mohamed Abdullah. A long series of intermittent engagements and truces ended in 1920 when British warplanes bombed Abdullah's stronghold at Taleex. Although Abdullah was defeated as much by rival Somali factions as by British forces, he was lauded as a popular hero and stands as a major figure of national identity to some Somalis.
In 1885, Italy obtained commercial advantages in the area from the sultan of Zanzibar and in 1889 concluded agreements with the sultans of Obbia and Aluula, who placed their territories under Italy's protection. Between 1897 and 1908, Italy made agreements with the Ethiopians and the British that marked out the boundaries of Italian Somaliland. The Italian Government assumed direct administration, giving the territory colonial status.
Italian occupation gradually extended inland. In 1924, the Jubaland Province of Kenya, including the town and port of Kismayo, was ceded to Italy by the United Kingdom. The subjugation and occupation of the independent sultanates of Obbia and Mijertein, begun in 1925, were completed in 1927. In the late 1920s, Italian and Somali influence expanded into the Ogaden region of eastern Ethiopia. Continuing incursions climaxed in 1935 when Italian forces launched an offensive that led to the capture of Addis Ababa and the Italian annexation of Ethiopia in 1936.
Following Italy's declaration of war on the United Kingdom in June 1940, Italian troops overran British Somaliland and drove out the British garrison. In 1941, British forces began operations against the Italian East African Empire and quickly brought the greater part of Italian Somaliland under British control. From 1941 to 1950, while Somalia was under British military administration, transition toward self-government was begun through the establishment of local courts, planning committees, and the Protectorate Advisory Council. In 1948 Britain turned the Ogaden and neighboring Somali territories over to Ethiopia.
From 1982 to 1990 the United States viewed Somalia as a partner in defense. Somali officers of the National Armed Forces were trained in U.S. military schools in civilian as well as military subjects. Within Somalia, Siad Barre's regime confronted insurgencies in the northeast and northwest, whose aim was to overthrow his government. By 1988, Siad Barre was openly at war with sectors of his nation. At the President's order, aircraft from the Somali National Air Force bombed the cities in the northwest province, attacking civilian as well as insurgent targets. The warfare in the northwest sped up the decay already evident elsewhere in the republic. Economic crisis, brought on by the cost of anti-insurgency activities, caused further hardship as Siad Barre and his cronies looted the national treasury.
By 1990, the insurgency in the northwest was largely successful. The army dissolved into competing armed groups loyal to former commanders or to clan-tribal leaders. The economy was in shambles, and hundreds of thousands of Somalis fled their homes. In 1991, Siad Barre and forces loyal to him fled the capital; he later died in exile in Nigeria. In the same year, Somaliland declared itself independent of the rest of Somalia, with its capital in Hargeisa. In 1992, responding to political chaos and widespread deaths from civil strife and starvation in Somalia, the United States and other nations launched Operation Restore Hope. Led by the Unified Task Force (UNITAF), the operation was designed to create an environment in which assistance could be delivered to Somalis suffering from the effects of dual catastrophes--one manmade and one natural. UNITAF was followed by the United Nations Operation in Somalia (UNOSOM). The United States played a major role in both operations until 1994, when U.S. forces withdrew.
The prevailing chaos in much of Somalia after 1991 contributed to growing influence by various Islamic groups, including al-Tabliq, al-Islah (supported by Saudi Arabia), and Al-Ittihad Al-Islami (Islamic Unity). These groups, which are among the main non-clan-based forces in Somalia, share the goal of establishing an Islamic state. They differ in their approach; in particular, Al-Ittihad supports the use of violence to achieve that goal and has claimed responsibility for terrorist acts. In the mid-1990s, Al-Ittihad came to dominate territory in Puntland as well as central Somalia near Gedo. It was forcibly expelled from these localities by Puntland forces as well as Ethiopian attacks in the Gedo region. Since that time, Al-Ittihad has adopted a longer term strategy based on integration into local communities and establishment of Islamic schools, courts, and relief centers.
After the attack on the United States of September 11, 2001, Somalia gained greater international attention as a possible base for terrorism--a concern that became the primary element in U.S. policy toward Somalia. The United States and other members of the anti-terrorism coalition examined a variety of short- and long-term measures designed to cope with the threat of terrorism in and emanating from Somalia. Economic sanctions were applied to Al-Ittihad and to the Al-Barakaat group of companies, based in Dubai, which conducted currency exchanges and remittances transfers in Somalia. The United Nations also took an increased interest in Somalia, including proposals for an increased UN presence and for strengthening a 1992 arms embargo.All in all The histroy of somali is not Counted here or Writing
N.B:Waxad Hoos Kadawan Kartaa Qaar makid ah Muuqaladii Ciidamadii Xoga dalka somaliyeed Barisamaadkii 1988, Dowladii Madaxweynihii Hore ee maxamed Siyad bare, Allaha Unaxariistee...
Dawasho Wanaagsan Dhamaan Inta wadaniyiinta ah.
Somali National Army Parade 70&80s
Tiknikadii Ciidamadii :Xooga dalka Somalia
According to the NHS website , you can protect yourself and your family from swine flu by
You can prevent a virus spreading to others by:
CATCH IT. BIN IT. KILL IT. is a simple way to remember this.
You can also prepare now and in the build-up to a pandemic by:
The Health Protection Agency (HPA) recommends that healthcare workers should wear a facemask if they come into close contact with a person with symptoms (within one metre) to reduce their risk of catching the virus from patients.
However, the HPA does not recommend that healthy people wear facemasks to go about their everyday business.
Why shouldn't the general public wear facemasks?
Because there’s no conclusive evidence that facemasks will protect healthy people in their day-to-day lives.
The virus is spread by picking up the virus from touching infected surfaces, or by someone coughing or sneezing at very close range – so unless you are standing close to someone with the virus, wearing a facemask will not make a difference.
There are concer
ns about the risks posed by not using facemasks correctly.
Facemasks must be changed regularly as they are less effective when dampened by a person’s breath. People may infect themselves if they touch the outer surface of their mask, or may infect others by not disposing of old masks safely.
Finally, wearing a facemask may encourage complacency. People need to focus on good hand hygiene, staying at home if they are feeling unwell, and covering their mouth when they cough or sneeze.
A vaccine to prote
ct against swine flu is being developed, but it is not available yet.
The first batches of vaccine are expected to arrive in the autumn, and 30 million double doses – enough for half the population – are expected to be available by the end of the year.
The government has ordered enough vaccine for the whole population and, when it becomes available, will focus on those at the greatest risk first

look at more information this link..
http://www.telegraph.co.uk/health/swine-flu-information/5258672/SwineArranged by moha Hussien



LOS ANGELES – Although she liked her bacon crispy and her chicken fried, she never drank, smoked or fooled around, Gertrude Baines once said, describing a life that lasted an astonishing 115 years and earned her the title of oldest person on the planet.
It was a title Baines quietly relinquished Friday when she died in her sleep at Western Convalescent Hospital, her home since she gave up living alone at age 107 after breaking a hip.
She likely suffered a heart attack, said her longtime physician, Dr. Charles Witt, although an autopsy was scheduled to determine the exact cause of death.
"I saw her two days ago, and she was just doing fine," Witt told The Associated Press on Friday. "She was in excellent shape. She was mentally alert. She smiled frequently."
Baines was born in Shellman, Ga., on April 6, 1894, when Grover Cleveland was in the White House, radio communication was just being developed and television was still more than a half-century from becoming a ubiquitous household presence.
She was 4 years old when the Spanish-American War broke out and 9 when the first World Series was played. She had already reached middle age by the time the U.S. entered World War II in 1941.
Throughout it all, Baines said last year, it was a life she thoroughly enjoyed.
"I'm glad I'm here. I don't care if I live a hundred more," she said with a hearty laugh after casting her vote for Barack Obama for president. "I enjoy nothing but eating and sleeping."
Her vote for Obama, she added, had helped fulfill a lifelong dream of seeing a black man elected president.
"We all the same, only our skin is dark and theirs is white," said Baines, who was black.
The centenarian, who worked as a maid at Ohio State University dormitories until her retirement, had outlived all of her family members. Her only daughter died of typhoid at age 18.
In her final years, she passed her days watching her favorite TV program, "The Jerry Springer Show," and consuming her favorite foods: bacon, fried chicken and ice cream. She complained often, however, that the bacon served to her was too soft.
"Two days ago, when I saw her, she was talking about the fact that the bacon wasn't crisp enough, that it was soggy," Witt said.
She became the world's oldest person in January when Maria de Jesus died in Portugal at 115.
The title brought with it a spotlight of attention, and Baines was asked frequently about the secret to a long life. She shrugged off such questions, telling people to ask God instead.
"She told me that she owes her longevity to the Lord, that she never did drink, she never did smoke and she never did fool around," Witt said at a party marking her 115th birthday.
At the party, Baines sat quietly, paying little attention as nursing home staffers and residents sang "Happy Birthday" and presented congratulatory notices from Gov. Arnold Schwarzenegger, Sen. Dianne Feinstein and others. But she laughed when told the Los Angeles Dodgers had given her a cooler filled with hot dogs.
With Baines' death, 114-year-old Kama Chinen of Japan becomes the world's oldest person, said Dr. L. Stephen Coles of the Gerontology Research Group, which tracks claims of extreme old age. Chinen was born May 10, 1895.
The oldest person who ever lived, Coles said, was Jeanne-Louise Calment, who was 122 when she died Aug. 4, 1997, in Arles, France.
___
Associated Press.(AP)

Waxa tariiqdu markey aheyd 5-ta bishan Ramadan si rasmi ah uga bilowday magalada karachi ee dalka pakistan ciyaaro lagu mamusaya bisha ramadan, ciyarahaan ayaa waxa soo qaban qabiyey ama soo abaabuley ardeyda
somaliyed ee wax kabarata jamacadaha kala duwan ee magaladan karachi Gar ahaan ardeyda jamacada karachi.
ciyaarahan ayaa waxaa marti galinaya( jamacada karachi),iyadoo Kulamada ey kadhacayan garoonka Weyn ee Jamacada karachi.furitaanka ciyaarahan waxaa kasoo qeyb galay islamarkaana kahadley mas’uliyiin kala duwan oo kakala socday Jamacada, Ururka ardeyda somaliyeed ee magaalada karachi, Gudoomiyaha Qaban qabada Tartankaan iyo Dhamaan Tagerayasha koxaxa kaqeyb galayo Tartankaan.
Waxa Munaasabada furitanka Hadalo koban Kasoo jediyey Gudoomiyaha Qaban qabada ciyaaraha.
Iyo Kuxigeynkiisa, isagoo Oo ku amanay sida ardey somaliyed Isku xilqameyn iyo Dadalka Dheriga ah ee mujiyeen isagoo kubooriyey in dadaal kooda sii laba labaan, waxa usheegey gudomiyaha In arintan ukeeni doonto Sumcad Dherad ah Jaliyada somaliyeed ee magalada karachi iyo Guuud ahaan Dalka pakistan.
Iyadoo la’ogyahay In ardeyda ajaanibta ah ee wax kabarata dalkan pakistan ay ugu badan yihiin Ardeyda somaliyed.
Sidoo kale waxa isna halkaa kahadley Gudoomiyaha ardeyda somaliyed ee magalada karachi
Oo siweyn uga amaney Gudiga so qaban qabiyey Tartankan iyo Koxaha Kaqeyb qadanaya, Iyo Tababa rayaasha Kooxaha.Gudomiyaha ayaa waxaa uu kudheradey ahmiyada ey leedahay ciyaraha ceykan oo kala ah,isago shegey in fa’ido ay uno qondoonto Dhalinta ka qeyb qadanaya tartanka mid jereed iyo mid maskaxba waxa waano iyo dardanba ujeediyey coyartowda iyo macalimiinta wadata intaba isagoo sheegey in ey mujiyaan anshax iyo ciyaar wanaag inta ciyaraha eysocdaan.
Waxa sidoo kale halkaasi goobjoog ka ahaa wariyaal ka socday Wabsite-yada somaliyada siiba kuwa kafalooda arimaha sportiga iyo Qaar kamid ah Wargeysyada kasoo baxa Gudaha magalada karachi,
Markii si aad ah loo fiiriyo Jawiga garoonka ay ciyarahan kasocdaan waxa soo buux dhafiyey dadweyno isugu jira somali iyo pakistani,waloow ay intabadan ey dawadayasha u badan yihiin ardeyda Jamcada karachi, Oo oh goobta uu ka socdo Tartankan xiisaha badan ee lagu mamusayoo bisha barakeysan ee Ramadan.Koxaxa ayaa waxa ay usoo bandhigeyn ciyaaro aad farsamadeydu usareyso iyadoo dawadayaasha aad wajiyadoo kadheehan karto sida ay ugu qanacsanyiin qaabka loo soo agaasimaey iyo waliba farsamada kooxaha.
Tartankaan ayaa waxaa yaala koob aad uqurux badan oo loogu tala galey in lagudoonsiiyo kooxdii Nasiibku usaamaxo in ey kugleysato tartankaan.
Waxa sidoo kale Gudiga qaban qabiyey tartankaan Ugu talagaleyn hadiyado kala duwan oo lagudoon siin doono Ciyartooyda ka qeyb qadanaya Tartankaan.
Shaqsiyaad kaas ayaa waxaa soo xulan doona Gudi loo xilsaray Qiimeyta ciyaartoyda iyo koxaha in ta lagu guda jiro ciyaaraha.
Sida Gudiga Mamulayasha Tartankan uu shegay, Waa Tartan Sporti kii ugu weynaa ee nociisa oo kale ah oo Dhawanahan Lagu qabto Karachi,Iyadoo ay usoo dawasho tagaan Intabadan Jaliyada somalida ee magaladan Karachi,Iyo Jaliyadaha kala duwan ee kunool Magaladan.
Kulamada ciyarahan Ayaa waxaa kaqeyb galayo in kabadan 6-koxood oo kala ah.
1)Koxda Samama Team
2)Halgan Team
3)Real stars
4)Koxda Khaliijka
5)Sudan stars
6)Five stars
Kooxaha ayaa loo lakala qeybiyey laba group ayadoo group kastane ey kujiraan Sadax koxood.
Ciyarahan ayaa waxa ay ku bilowdeyn jawi dagan waxaana kulankii Daah furka ciyarahan isku arkey kooxaha kala ah Halgan iyo Khaliijka, labadan koxood ayaa waxaa ay kujiraan group-ka A.
Kulankan Dhaxmarey labadan koxod ayaa waxaa uu ku bilowday Dardar iyo werer iyo werar cilis waloo ay kooxda KHALIIJKA ay aad ugu gacan sareysay biloowgii ciyaarta inkastoo kooxda khaliijka ay marar badan Kubada agmarsiisey Shabaqa kooxda HALGAN.
Lakin Kooxda HALGAN isma ey dhigin ee waxaa ey mujisay dadaal sidii ay isaga caabin la heyda kooxda kale,Qeybtii hore ee ciyaarta ayaa waxaa lagu kala marey 0-0.
Latashiyo kala duwan oo koox waliba dhinaceyda kaso qadatay maclimin tooda ayaa dibloogu soo noqoday ciyaartii qeybtedii labaad.
Koxda qaliijka ayaa waxey dadaal ugashey tidii ay ciyaarta uga dhigi laheyd 1-0.
Lakin taasi waxaa kadiidey kooxda HALGAN ..dhamaad kii ciyaarta oo daqiiqado un kadhin ayaa waxa usura gashay Kooxda khaliijka in ey shabaqa taabsiyaan gubada iyagoo halkaasi si mucjiso ah uga qadatay 3-dii dhibcood oo loo hardamayey.
QAABKA EY KOOXAHA ISKU ARKEYN
GROUP(A) GROUP(B)
Khaliijka 1-0 Halgan Sudan stars 0-1 samama
Five star 1-1 Khaliijka Real stars 1-2 samama
Halgan 0-2 Five star Sudan stars 0-0 Real stars
Intii ay ciyaarahan socdeyn runtii waxaa la orankaraa in ay ahayen kuwa xiiso badan xanbarsan ,in kastoo kooxaha ay san kala yareysan lakin waxa siweyn Loga daba dhacay qaabka ay kooxda SAMAMA usoo babdhigtay farsamadeyda ciyaaro.
Waxa samafinalka iskugu soo baxay afar koox oo Kala ah.
1)Samama 2)Real stars 3)khaliijka 4)five stars
Afartaan koox ayaa waxaa ay isku arkeyn sidatan:
Samama 0-0 khaliijka waxaa rigoora tirsi kusoo baxey kooxda samama.
Five star 1-0 raeal stars.
Finalkii ayaa kulmay Koxaha kala ah Five Stars Vs Samama
Runtii ciyaartan ayaa waxa ladhihi karaa waa tii ugu adkey ayadoo Koxda Samama oo caan ka ah Magalada Karachi Ay iska caabin iyo ciyaar layaab leh kala kulatay kooxda Five stars oo sidaa loo aqoon Ay lasoo baxday Ciyaar cajiib,Guud ahaan Qeybtii 1-aad ee ciyaarta ayaa waxa lagu kala marey 0-0 waxaa la iskugu soo laabtey qeybtiilabaad sidoo iyadoo kooxwalba ay isku daydey in aay halkasi gool kadhaliso lakin ciyaartii ayaa waxaa ay kuso dhamatay 0-0, waxaana la isla aday dhina Rigoorayaasha nasiib daro waxa 2-1 kuguuleysatay kooxda Five stars halkaasina ku qadatay Koobkii Aadka u quruxda badnaa,
Xiritaantkii Ciyaaraha ayaa waxaa Gudiga ciyaaraha uu ugu hanbalyey Dadaalka kooxda Five stars iyo ciyaar wanaagii aymuujiyeyn intii uu sucday Kulan ciyaareydka ciyaaraha ramadaanka…..

Named RIBA - short for Robot for Interactive Body Assistance - the android was developed by the government-run Riken research institute and could be deployed in hospitals and retirement homes within three years.
"We have developed RIBA because we want to help caregivers when they are required to transfer patients between hospital beds and wheelchairs," said Dr. Toshiharu Mukai, who heads the research team.
Development took two years and the robot is able to lift a weight of 61 kg on its foam padded arms. Covered in a soft skin designed to protect patients, the robot is also able to recognise faces and voices, as well as responding to up to 30 spoken commands.
The battery-powered robot can operate for up to an hour on a single charge and is more agile and stronger than its predecessor, the Ri-man.
Dr Mukai, who declined to reveal how much had been spent on the research, said he had decided to make RIBA resemble a teddy bear because humanoid versions cause unease in people.
Japan faces a twin crisis of the world's most rapidly ageing population, which is increasing the pressure on the health system, as well as a declining birth rate, meaning that fewer workers.
Anticipating a shortfall in staff within the next two decades, many Japanese firms are carrying out research on electronic employees - which have the added bonus of not requiring a wage and being available 24 hours a day.
Dr Mukai said RIBA will undergoing rigorous testing in hospitals over the next three years and could be available commercially in 2012.
Arranged by Mohamed Hussien
qaldaan33@yahoo.in
You can get Complete information at this wabsite.
www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/.

Warbixintan cusub ayaa sheegeysa in Africa ay diiwaan gelisay kubuc 5.4 boqolkiiba tobankii sano ee la soo dhaafay, lakiin hadii la barbar dhigo aduunka taasi wali ay aad u hooseyso.
Bangigu waxa uu sheegay in Africa dhaqaale badan uu ka soo galay badeecooyinka ay dhoofiso, gaar ahaan todobada wadan ee shidaalka dhoofiya, kuwaasi oo ay ku nool yihiin rubuc in ka badan guud ahaan dadka qaarada marka la isku geeyo.
Bangigu waxa uu warbixintiisa ku xusay in arrimaha ay ugu wacan yihiin is bedelka iyo horumarka xagga siyaasada dhaqaalaha ay ka sameeyeen qaar ka mid ah wadamada qaarada Africa, kuwaasi oo sicir bararka iyo dhaqaalaha dawladahooda xakameeyay.
Warbixintu waxa ay dhinaca kale ka digtay in horumarka dhaqaalaha Africa uu wali yahay mid jilicsan, taasi oo dhibaato u geysanaysa maal gelinta lagu sameyn lahaa.
Bangigu celcelis ahaan waxa uu sheegay in dhaqaalaha Africa uu hooseeyo 7%, loona baahan yahay in la sii wado barnaamijka la dagaalanka saboolnimada.
By:Mohamed Hussien
qaldaan33@yahoo.in
Gorilla looking up in the sky
WASHINGTON (Reuters)
A woman from Cameroon has been found to be infected with an AIDS-like virus that came from gorillas, French researchers reported on Sunday.
The woman, who has no symptoms of HIV infection, is well and was likely infected by another person, not an animal, the researchers said.
Their findings suggest this newly discovered gorilla virus is circulating among people, they reported in the journal Nature Medicine.
"We have identified a new human immunodeficiency virus in a Cameroonian woman. It is closely related to gorilla simian immunodeficiency virus and shows no evidence of recombination with other HIV-1 lineages or with chimpanzee SIV," Jean-Christophe Plantier of the Universite de Rouen in France and colleagues wrote.
The 62-year-old woman was diagnosed in 2004, soon after she moved to Paris from Cameroon. Routine genetic sequencing of the virus showed it looked like no other sample of AIDS virus and it was eventually compared to a gorilla simian immunodeficiency virus, itself only discovered in 2006.
AIDS, which has infected an estimated 33 million people globally and has killed another 25 million, has been traced to chimpanzees. Scientists say it likely jumped to people who hunted and butchered the chimps, which are the closest living genetic relatives of humans.
"Our findings indicate that gorillas, in addition to chimpanzees, are likely sources of HIV-1," Plantier's team wrote.
"The discovery of this novel HIV-1 lineage highlights the continuing need to watch closely for the emergence of new HIV variants, particularly in western central Africa, the origin of all existing HIV-1 groups."
The woman, a widow, herself had no contact with gorillas but said she had several sex partners after her husband died. She remembered having been sick once.
When people become newly infected with HIV, they often have a fever and minor illness at the time but rarely know what it is. They are usually diagnosed later, after the virus has begun damaging the immune system.
There is no cure for HIV but drugs can control it for years.

Hordhac
Dhaqaalaha aduunka ayaa gebi ahaanba hadda ku sugan xaalad aad iyo aad u adag. Hoos u dhaca dhaqaale ee aduunka soo foodsaaray waa mid saameyn toos ah ku yeeshay wadamada dunida iyo dadka ku dhaqanba. Dhaqaaleyahanada aduunka intooda badan waxaa ay isku raaceen in khal-khalkan dhaqaale ee aduunka soo foodsaaray uu yahay kii ugu xumaa ee dhaca intii ka dameysey dagaalkii labaad ee aduunka. Maadaama maanta aduunka oo dhami isku xiran yahay ma jiri doono wadan ka badbaadaya saameynta uu keenayo dhaqaalahaas xumaaday.
Wadamada qaniga ah ee wershedaha leh iyo kuwa saboolka ahba siyaabo kala duwan ayey u dareemi doonaan hoos u dhaca dhaqaalaha ee dunidu hadda la ciirsan tahay. Haddaba dhowr qormo oo taxane ah ayaan ku eegi doonaa arimaha keenay dhaqaale xumada iyo sida uu qof ahaan kuu saameyn doono.
Maxaa sababay hoos u dhaca dhaqaalaha
Wadanka mareykanka ayaa ah matoorka dhaqaalaha aduunka. Haddii uu matoorkaasi fariisto ama ay cilladi ku timaado ayaa waxaa si toos ah looga dareemayaa aduunka intiisa kale.Mareykanka waxaa ka jira suuq leh qeybo kala duwan oo aad u weyn, haddii ay ahaan lahayd dhinaca suuqyada lacagta,badeecada ama suuqa saamiyadaba. Mareykanka ayaa waxaa uu waxyaalo badan kasoo gataa wadamada dibada ah. Waxyaalaha uu soo iibsado mareykanka ayaa aad uga badan waxyaalaha uu dibada u dhoofiyo. Wadamada ku jira ururka midowga yurub iyo kuwa firfircoon ee qaarada aasiya sida shiinaha oo kale ayaa dhamaan wax u dhoofiya wadanka mareykanka. Lacagta mareykanka ee dollarka oo ah lacagta ganacsiga aduunka ayaa iyana waxaa ay dalkaas ka dhigeysaa mid saameyn weyn ku leh aduunka intiisa kale. Lacago badan oo ka kala yimid aduunka daafihiisa kala duwan ayaa lagu keydsadaa bangiyada wadanka mareykanka. Lacagtaas waxaa keydsada dowlado iyo weliba shakhsiyaad kala duwan. Taasi waxaa ay dhalineysaa in khal-khal kasta oo ku yimaada suuqyada lacagaha iyo bangiyada ee mareykanka ay si toos ah u saameyneyso aduunka intiisa badan. Tusaale ahaan wadanka shiinaha oo loogu yeero “ awooda dhaqaalaha cusub” oo dad badani ay moodayeen in saameyn sidaas ah aaney ku yeelan doonin jahwareerka dhaqaalaha ayaa noqotay mid aan run ahayn. Maxaa yeelay shiinuhu waxaa uu alaabo aad u tira badan u iibgeeyaa wadanka mareykanka taas oo keeneysa in hoos u dhaca dhaqaale ee mareykanka si toos ah looga dareemo suuqyada wadanka shiinaha.
Haddaba khal-khalka dhaqaale ee iminka taagani waxaa u ka soo bilaamay wadanka mareykanka, gaar ahaan qaybaha bangiyada sida gaarka ah loo leeyahay.
Dadka mareykanka u dhashay waxaa ay isla xiriiriyaan xornimada qofka iyo lahaanshaha waxyaalaha ay ka mid yihiin guryaha iyo gawaaarida. Qofku waxaa uu aad u dareemaa xornimo iyo kalsooni kolka uu degan yahay guri uu isagu iska leeyahay. Haddaba sanadihii lasoo dhaafay waxaa ay dadka mareykanka ahi iibsadeen guryo aad iyo aad u tira badan. Guryahaas waxaa lagu iibsaday deyn xagga bangiga ka timid. Dadka guryaha deynsadey ayaa qaarkood waxaa ay ahaayeen kuwo dhaqaalahoodu uu iska xumaa. Dadkaas qaarkood ma aaney haysan wax raasumaal ah oo loo baxsado haddii dhaqaaluhu xumaado. Bagiyadii waxaa ka baxay lacag aad iyo aad u badan oo badankood la geliyey guryo.
Arrintaasi waxaa ay keentay jahwareer ku yimid habasami u socodkii lacaga yaala bangiyada. Waxaa ay taasi keentay hoos u dhac ku yimid qiimihii guryaha deynta lagu qaatay. Waxaa lacagta bangiyada ka baxday iyana lug ku leh lacag aad u tira badan oo ay mushahar iyo abaal marin u qaateen madaxda bangiyada. Waxaa kaloo arinta baasiin kusii shubay hoos u dhac dhaqaale ee guud oo aduunka oo dhan soo foodsaaray. Lacagahaan bangiga ka maqan waxaa markoodii hore lahaa dad ama bangiyada kale ee dowlada, kuwaas oo iyana doonaayaa in lacagtooda la siiyo. Bangiyada sida gaarka ah loo leeyahay ee ay mushkilada dhaqaaluhu ka bilaamay waxaa ay goàansadeen in ay gebi ahaanba joojiyaan lacagihii ay dadka deymin jireen. Bangiyadaas oo ka cabsi qaba in waxa yar ee lacagta ah ee ay hayaan la waayo. Cabsida bangiyada soo wajahday iyo joojinta dhaq-dhaqaaqa lacagaha ayaa waxaa ay xanibaad ku noqotay habsami u socodkii howlaha dhaqaalaha wadanka mareykanka iyo weliba aduunka intiisa kale. Si dhaqaalaha loo badbaadiyo, lacaguhuna ay ugu socdaan sidii loogu talo galay ayaa waxaa ay dowlada mareykanku dooneysaa in lacag badan ku maalgeliso bangiyada kacay si aan bangiyadaa irdaha loogu laabin. Joojinta ay bangiyadu joojiyeen bixinta iyo daynta lacagaha ayaa waxaa ay saameyn weyn ku yeelatay suuqyada kala duwan ee mareykanka.
Tusaale ahaan shirkadihii ma sameyn karaan maalgelin maadaama aaney heleynin meel ay lacag ka deynsadaan. Waxaa kaloo wel wel weyn soo foodsaaray dad weynaha mareykanka oo aad uga caga jiidaaya iney bangiyada lacag dhigtaan iyagoo ka cabsi qabo iney lacagtooda waayaan. Arinkaas cakiran ee dhaqaalaha ayaa waxaa ay saameyn ku yeelatay, shaqooyinkii, maalgelintii, ganacsiga, caafimaadka , siyaasada iyo dhamaan qaybaha kala duwan ee nolosha.
La soco, faahfaahinta saameyntaas hoos u dhaca dhaqaaluhu ku yeelan karto wadamo badan oo soomaaliya ka mid tahay. Ha moogaan qaybta labaad ee qormadan.
Mahadsanidin
By:Mohamed Hussein
Email:qaldaan33@yahoo.in

Taariikhdu waa tusmada noolasha. Cilmiga lagu garto ummadihii hore waxa ay ahaayeen iyo waxa ay soo qabteen. Waxaa noo soo gudbiyey halgan dheerna u soo galey dad qoraayaal ah oo kala soo kulmey dhibaatooyin badan. Taariikhdu waxay na bartaa waxyaabihii soo dhacay sida horumarka, dagaallada, ilbaxnimada, akhlaaqda, caadooyinka iyo sababaha ummadaha ay hormaraan amaba waxa dib-u-dhaca u keena. Taariikhdu waxay kaloo na bartaa culimmada waaweyn ee ku xeeldheeraadey diinta iyo culuunta kala duwan sida adabka, siyaasadda, fanka iyo heerarkii kala duwanaa ee ay soo mareen deegaannada bulsha walba.
Soomaaliya waxay nasiibdarro ka mid noqotey waddamadii la gummeystey laga bilaabo bilowgii qarnigii 19aad ilaa bartimihii qarnigii 20aad ee tagey. Waxaa taariikhda ku cad in taariikhda Miilaadiyada 1890 ilaa 1960 ay waddamo badan oo Afrikaan ah ay gumeysi gacantii ku jireen. Gumeysiga imanshihiisa ka hor waxaa Soomaaliya meelo badan oo ka mid ah ka jirey nidaamyo iyo is-maamul ay dadka Soomaaliyeed sameysteen raallina ka ahaayeen, deris-wanaagna uu ka dhexeeyay beelaha wada dega goob walba oo uu is-maamul ka jirey. Badiyaa Soomaalida oo dhaqan miyi u badnaa, waa hab nololeedka uu caalamka intiisa badan uu ku sugnaa, waxaa ka jirey hab kala dambeyn iyo is-ciseyn oo garta guud iyo xeerarka kala dejiya shakhsiyaadka iyo deegaannada waxaa goyn jirey gun ama guurti ay beesha go'aankeeda ku kalsooneyd.
Geyiga Soomaaliyeed koonfur ilaa waqooyi waxaa ka jirey garyaqaanno iyo qareenno doodda ku soo af jara geed hoostiis. Nidaamkii gumeysiga markii uu soo gaarey dalka Soomaaliya wuxuu ugu horeyn burburiyey nidaamyadaas jirey. Wuxuu qasey miisaankii iyo deganaashihiisii isagoo adeegsanaya fekredda ah: "qeybi oo xukun." Wixuu gumeystuhu, magac ahaan Talyaani iyo Ingiriis si aad isugu deyey in uu tirtiro raad taariikheedka dalka somaliya uu lahaa iyo in uu baabi'yo isla markaana duugo meelaha magaca iyo sharafta leh ee dalka iyo dadka Soomaaliya.
Waxaa ayaandarro noqotey iyana in aqoonyahanka Soomaaliyeed qaarkii waqtiyadii xigey lagu barbaariyey falsafaddaas, taas oo keentey daneyn la'aan taariikhda Soomaaliyeed waqtigii gumeysiga iyo maamulladii ka dambeeyey. Waxay hal-ku-dheg ka dhigteen wixii uu gumeysiga ka qorey Soomaaliya. Dalka Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh dhaxalgal ah, halgamayaal fara badan oo dunida caan ku ah isla markaana u soo hurey naf, maskax iyo maal. Kuwaas oo ka qeyb qaatey dhisidda iyo horumarinta dalka iyo dadka Soomaaliyeed. Waxaa loo baahanyahay taariikhdaasna na bareysa garashada noloshii hore ee dalka iyo dadka Soomaaliyeed in la darso kitaabtana lagu qoro ardeydana ay doortaan iney qoraalkooda qalin jebin baaris ku saameeyaan mowduucaas.
Noolasha qofka waa mid aad u gaaban marka loo fiiriyo taxanaha noolasha aadamiga ay soo martey sida bilowga miro aruursigii, ugaarsatadii, dhulgoosigii iyo degaanka beeraleyda iyo warshadeyntii si loo gaaro horumar iyo barwaaqo loona allifo aalado cusub oo nolosha saacida.
Taariikhda magaalada Baardheere waa qeyb muhim ah ee taariikhda aan soo xusney ee Soomaaliya. Taariikhahaas waaweyn haddii la ururin lahaa si qoraal taxane ah, waxay aad wax uga tari lahayd kordhinta garaadka ummmadda.
Qormadan oo ku saabsan taariikhda Baardheere, beled iyo jameeco ahaanba, waxaan ka arkeynna in ay lehayd xukuumad iyo nidaam suurtaggeliyey in horumar la gaaro muddo dheer ka hor inta uusan imaan gumeysiga dhulkeenna. Taas oo iyana na tuseysa in ummadda Soomaaliyeed ay lahayd nidaam is-maamul oo xor ah oo ay dadka ka qeybqaataan. Magaalada Baardheere waxay ka mid tahay degmooyinka ugu faca weyn ee ka sameysmey gudaha dhulka Soomaaliya, isla markaana lahaa maamul xor ah oo iyada u gooni ah. Waxay ka tirsaneyd gobolkii loo yaqiiney Jubbada sare [ Alta Jubba] intii ay jireen maamulkii gumeysiga iyo dawladdii rayidka ee ka dambeysey.
Waxay ka mid noqotey gobolkii jubada dhexe muddo gaaban, markii xukuumadii militeriga abuurtey gobolo hor leh. Ka dib gobolka Gedo oo isbixin waayey dhaqaale ahaan ayaa lagu kabey. Halkaas ayeyna ka tirsanayd ilaa maamulki militeriga ka burburey.
Magaalada Baardhere waxay ka mid tahay magaalooyinkii Somaliya ugu horreeyey, uguna faca weyn oo laga aasaasey meel ka fog xeebta koonfureed ee dalka Somaliya. Waxay u jirta xeebta Barawe qiyaas dhan 250 km. Juqraafi ahaan Bardhere waxay ku taala inta u dhexeysa 2-3° woqooyi dhulbaraha (lool=latitude) iyo 42-43° (Dhigaha=longtitude). Cimiladeeda waa mid aad u kulul, taas oo u sahlineysa in saanadka oo idil beeraha laga faaideysankaro marka la istimaalayo waraabka beeraha.
Nasiib darro biyaha oo dhulka ka hooseeya awgeed waxaa adag soo saarka biyaha waraabka beeraha marka aan la isticmalynin matoorka biyaha. Bardhere waxay aad ugu hormarsantahay tacabka beeraha noocyadiisa kala duwan. Beeraha roobka oo laga soo saaro dalagyada intooda badan waa lafdhabarka dhaqaalaha. Waxay si gaar ah ugu caanbaxdey sannadihii dambe basasha iyo tubaakada oo loo iibgeyo gudaha iyo dibedda Somaliya.
Magaalada aasaaskeed wuxuu ahaa baar weyn oo ku yaaley masjidka weyn. Magaca Baardhere wuxuu ka soo jeedaa laba erey oo kala ah baar iyo dheer. Baar waa geed inta badan ka baxa webiyada hareerahooda (magaca laatiinka waa Hyphaene). Baar wuxuu leeyahay manaafacaad badan. Wuxuu dhalaa miro loo yaqaano "khoono". Khoonada waxay ka koobantahay laf hoose, duf dhexe iyo xuub kore. Marka ay cayriinka tahay waa cagaar, marka ay bislaatana waxay leedahay midab dhiiga.
Khoonada xuubkeeda kore iyo dufka dhexe waa la cunnaa. Waxay leedahay dhadhamo kala duwan sida macaan, qaraar, dhadhanlaaw waxayna ku xirantahay nooca geedka iyo inta geedka webiga u jiro. Lafta hoose (sedka) ku jira waxaa loogu xardhaa xoolaha. Geedka baarka wuxuu bixiyaa laamo iyo caleemo. Dhammaana waxaa lagu dhistaa guryaha. Caleenta dusha ayaa laga saara, xajmigana waxaa laga dhigtaa tiir. Tiirarka baarka oo dhowr ah ayaa inta la isku xiro loo isticmaali jirey in lagaga gudbo webiga laguna rarto alaabta sida doonta, gaar ahaan dhismaha guryahay, waxaana loo yaqaaney Sablo.
Bilowgii lixdanaadkii waxaa fidey ku xadgudub iyo isticmaal xumo. Geedka baarka xajmigiisa iyo laamihiisa marka la xoqo waxaa ka soo baxa dheecaan u eg midabka caanaha oo dhadhankooda macyahay marka ay cusubyihiin. Caanaha baarka waxaa loo yaqaana shalabow, waxayna socodsiiyaan sida la sheego caloosha haddii la cabo marka ay macyihiin. Marka caanahaas meel la dhigo in muddo ah dhadhankooda wuu isbedela, waana lagu sakhraama sida khamrada oo kale.
Ujeedada loo aasaasey magaalada Baardhere waxay ahayd in ay noqoto gole diinta islaamka looga dhaqmo isla markaasna dadka loogu yeero lku dhaqanka iyo fidinta islaamka. Magaalada waxaa la aasaasey laba qarni ka badan muddo laga joogo. Taariikhdu waxay ahayd 1761 sannadka miilaadiyada. Diinta islaamka mar hore ayey soo gaartey Somaliya, gaar ahaan xeebaha dalka laakiin xoog saameyn ah ma lahayn oo waxaa ka xoog badnaa dhaqannadii diinlaawaha ka harey. Waxaa jirey dhaqamo fusuq ah. Wadaado badan ayaa isku howliyey, dadaalna u galey in ay wax ka beddelaan. Qaarkood ayaa xitaa la qaadey durbaanka si ay u soo jiidtaan.
Waxaase iyana jirey wadaado iyana ku tashadey in ay ka fogaadaan oo isaga haajiraan mar haddii ay wax ka qabanwaayeen. Arrintan waxay rasmi ahaan ugu qornayd oo laga akhriyey kitaab uu qorey Sheikh Cabdiyow Khitamma bil khayr, waxaa qoraalkiisa ka mid ahaa mar haddii aadan fusuq wax ka qaban karin, Illah wuxuu ku amraya in aad isaga haajirtid. Arrintaas waxay qabsatey culimo badan oo ka guurey xeebaha, gaarsiiyey diinta islaamka gudaha dalka Somaliya. Culimadaas waxaa ka mid ahaa:
1. Sh. Ibrahim Hassan Yabarow -7 days-1190H (1776)
2. Sheikh Ali Dhurre -30 yrs-1220H 1805
3. Sheikh Abukar Adam Dhurre -24 yrs-1244H (1825)4. Sheikh Abdulrahman Abayl -7 yrs-1251H
The Jameca of Bardere was burned down in 1831 due to war with Geledi sultanate.
It was suspended for 20 years and was restablished in 11851 -20 yrs-1271H (1855)
5. Sheikh Mohamed Adam Kerow -24 yrs-1295H (1878)
6. Sheikh A/rahman Moh´d Adan -2 yrs -1297H (1880)
7. Sheikh Abdiyow Osmanow -25 yrs-1322H (1904)
8. Sheikh Ibrahim Mohamed Adan -4 yrs-1326H (1908)
9. Sheikh Ali Moallin Muddey -33 yrs-1359H (1940)
10. Sheikh Axmed Sh Maxamed -30 yrs-1379H (195)
11. Hagi A/ziz Sh. Ali Moallin -8 yrs-1387H (1987)
12. Sheikh Mursal Malin Aliyow-25 yrs-1412H (1992)
Hogaamiyihii Jameecada sheekh Mursal waxaa la diley 17kii December 1992 abaaraha 21:20SN waqgiga Bariga Africa. Waxaa diley maleeshiyo maalmo ka hore inta aysan imaan ciidamadii U.N.
Dadka waxay in badan ku eedeeyaan Jameecada dib u socodnimo, jaahilnimo xaga diinta iyagoo hadana in badan xubnaha Jameecada ay diin u nasab sheegtaan. Waxaa intaas dheer in ay goobaha ganacsiga si khaldan deeq u waydiistaan noloshoodana ku soo koobeen dhaqaale raadis aan hunguri iyo hoy dhaafsiisney.
Xubnaha Jameecada badankii waxay ka yimaadaan miyiga nawaaxiga degmada Baardheere iyo dhulka jiinka ee beeraleyda.
13. Sheikh Hirow Moallin Ahmed - ayaa hogaanka Jameecada haya ilaa 1992 - waqti xaadirkant.

Three American scientists won the 2009 Nobel prize for medicine or physiology on Monday for their discovery of how chromosomes are copied and protected, work that cast light on cancer and the aging process.
Australian-born Elizabeth Blackburn, British-born Jack Szostak and Carol Greider won the prize of 10 million Swedish crowns ($1.42 million), Sweden's Karolinska Institute said.
The institute said the three had "solved a major problem in biology," namely how chromosomes were copied completely during cell division and protected against degradation.
"The discoveries ... have added a new dimension to our understanding of the cell, shed light on disease mechanisms, and stimulated the development of potential new therapies," it said.
The ends of chromosomes are called telomeres and if these are shortened, cells age.
Scientists had speculated that this process could be the reason for aging, not only in individual cells but also in an organism as a whole.
"But the aging process has turned out to be complex and is now thought to depend on several different factors, the telomere being one of them. Research in this area remains intense," the institute said.
The trio's work on telomerase, an enzyme made by little caps on the end of chromosomes, stimulated the development of new therapeutic strategies, it added.
Blackburn is with the University of California, San Francisco, Greider is with the Johns Hopkins School of Medicine in Baltimore and Szostak is at the Massachusetts General Hospital in Boston.
Medicine is traditionally the first of the Nobel prizes awarded each year.
The prizes for achievement in science, literature and peace were first awarded in 1901 accordance with the will of dynamite inventor and businessman Alfred Nobel.
Iyadoo ay abaarta ka jirta Gobalka Gedo ay kasii darayso marba-marka dambaysa ayaa Barnaamijka Cuntada Aduunka ee WFP wuxuu maanta markii ugu horeysay ka bilaabay howl cuno gargaar ah loogu qaybinayo kumanaan qays oo kunool deegaano ka tirsan degmooyinka Garbahaareey iyo Buurdhuubo oo ay waxyeelo ba’an ka soo gaartay abaaraha ba’an ee imanka ka taagan Gobalka Gedo.
Gargaar midkan la mid ah ayaa maalmihii la soo dhaafay Hay’adaha CARE International iyo ICRC waxay ka qaybiyeen degmooyinka Luuq, Baladxaawo, Dooloow, Ceelwaaq iyo Baardheere oo xiligan ay ka jiraan abaaro kulul oo saameeyay nolosha dadka iyo Xoolaha.
Gargaarka Raashinka ah ee Hay’ada WFP ay ka bilowday Degmooyinka G/haareey, Buurdhuubo iyo Deegaanada ku xeeran ayaa wuxuu isugu jiraa Masago, Saliid iyo Digir, iyadoo la sheegay inuu gaarayo raashinkaasi 600 MT.
Gargaarkan oo oo kii ugu horeeyay oo ay helaan dadka kunool deegaanadaasi mudo ku dhaw 5 sano ayaa wuxuu ku soo beegmay xili Gobalka ay ka jiraan duruufo adag oo nololeed, waxaana la filayaa inuu wax ka tari doono nolosha qaybo ka mid ah dadka kunool deegaanadaasi oo in mudo ahba aan helin wax gargaar ah.
By:keynan
G/hareey,gedo

Early history traces the development of the Somali people to an Arab sultanate, which was founded in the seventh century A.D. by Koreishite immigrants from Yemen. During the 15th and 16th centuries, Portuguese traders landed in present Somali territory and ruled several coastal towns. The sultan of Oman and Zanzibar subsequently took control of these towns and their surrounding territory.
Somalia's modern history began in the late l9th century, when various European powers began to trade and establish themselves in the area. The British East India Company's desire for unrestricted harbor facilities led to the conclusion of treaties with the sultan of Tajura as early as 1840. It was not until 1886, however, that the British gained control over northern Somalia through treaties with various Somali chiefs who were guaranteed British protection. British objectives centered on safeguarding trade links to the east and securing local sources of food and provisions for its coaling station in Aden. The boundary between Ethiopia and British Somaliland was established in 1897 through treaty negotiations between British negotiators and King Menelik.
During the first two decades of this century, British rule was challenged through persistent attacks led by Mohamed Abdullah. A long series of intermittent engagements and truces ended in 1920 when British warplanes bombed Abdullah's stronghold at Taleex. Although Abdullah was defeated as much by rival Somali factions as by British forces, he was lauded as a popular hero and stands as a major figure of national identity to some Somalis.
In 1885, Italy obtained commercial advantages in the area from the sultan of Zanzibar and in 1889 concluded agreements with the sultans of Obbia and Aluula, who placed their territories under Italy's protection. Between 1897 and 1908, Italy made agreements with the Ethiopians and the British that marked out the boundaries of Italian Somaliland. The Italian Government assumed direct administration, giving the territory colonial status.
Italian occupation gradually extended inland. In 1924, the Jubaland Province of Kenya, including the town and port of Kismayo, was ceded to Italy by the United Kingdom. The subjugation and occupation of the independent sultanates of Obbia and Mijertein, begun in 1925, were completed in 1927. In the late 1920s, Italian and Somali influence expanded into the Ogaden region of eastern Ethiopia. Continuing incursions climaxed in 1935 when Italian forces launched an offensive that led to the capture of Addis Ababa and the Italian annexation of Ethiopia in 1936.
Following Italy's declaration of war on the United Kingdom in June 1940, Italian troops overran British Somaliland and drove out the British garrison. In 1941, British forces began operations against the Italian East African Empire and quickly brought the greater part of Italian Somaliland under British control. From 1941 to 1950, while Somalia was under British military administration, transition toward self-government was begun through the establishment of local courts, planning committees, and the Protectorate Advisory Council. In 1948 Britain turned the Ogaden and neighboring Somali territories over to Ethiopia.
From 1982 to 1990 the United States viewed Somalia as a partner in defense. Somali officers of the National Armed Forces were trained in U.S. military schools in civilian as well as military subjects. Within Somalia, Siad Barre's regime confronted insurgencies in the northeast and northwest, whose aim was to overthrow his government. By 1988, Siad Barre was openly at war with sectors of his nation. At the President's order, aircraft from the Somali National Air Force bombed the cities in the northwest province, attacking civilian as well as insurgent targets. The warfare in the northwest sped up the decay already evident elsewhere in the republic. Economic crisis, brought on by the cost of anti-insurgency activities, caused further hardship as Siad Barre and his cronies looted the national treasury.
By 1990, the insurgency in the northwest was largely successful. The army dissolved into competing armed groups loyal to former commanders or to clan-tribal leaders. The economy was in shambles, and hundreds of thousands of Somalis fled their homes. In 1991, Siad Barre and forces loyal to him fled the capital; he later died in exile in Nigeria. In the same year, Somaliland declared itself independent of the rest of Somalia, with its capital in Hargeisa. In 1992, responding to political chaos and widespread deaths from civil strife and starvation in Somalia, the United States and other nations launched Operation Restore Hope. Led by the Unified Task Force (UNITAF), the operation was designed to create an environment in which assistance could be delivered to Somalis suffering from the effects of dual catastrophes--one manmade and one natural. UNITAF was followed by the United Nations Operation in Somalia (UNOSOM). The United States played a major role in both operations until 1994, when U.S. forces withdrew.
The prevailing chaos in much of Somalia after 1991 contributed to growing influence by various Islamic groups, including al-Tabliq, al-Islah (supported by Saudi Arabia), and Al-Ittihad Al-Islami (Islamic Unity). These groups, which are among the main non-clan-based forces in Somalia, share the goal of establishing an Islamic state. They differ in their approach; in particular, Al-Ittihad supports the use of violence to achieve that goal and has claimed responsibility for terrorist acts. In the mid-1990s, Al-Ittihad came to dominate territory in Puntland as well as central Somalia near Gedo. It was forcibly expelled from these localities by Puntland forces as well as Ethiopian attacks in the Gedo region. Since that time, Al-Ittihad has adopted a longer term strategy based on integration into local communities and establishment of Islamic schools, courts, and relief centers.
After the attack on the United States of September 11, 2001, Somalia gained greater international attention as a possible base for terrorism--a concern that became the primary element in U.S. policy toward Somalia. The United States and other members of the anti-terrorism coalition examined a variety of short- and long-term measures designed to cope with the threat of terrorism in and emanating from Somalia. Economic sanctions were applied to Al-Ittihad and to the Al-Barakaat group of companies, based in Dubai, which conducted currency exchanges and remittances transfers in Somalia. The United Nations also took an increased interest in Somalia, including proposals for an increased UN presence and for strengthening a 1992 arms embargo.All in all The histroy of somali is not Counted here or Writing
N.B:Waxad Hoos Kadawan Kartaa Qaar makid ah Muuqaladii Ciidamadii Xoga dalka somaliyeed Barisamaadkii 1988, Dowladii Madaxweynihii Hore ee maxamed Siyad bare, Allaha Unaxariistee...
Dawasho Wanaagsan Dhamaan Inta wadaniyiinta ah.
Somali National Army Parade 70&80s
Tiknikadii Ciidamadii :Xooga dalka Somalia
According to the NHS website , you can protect yourself and your family from swine flu by
You can prevent a virus spreading to others by:
CATCH IT. BIN IT. KILL IT. is a simple way to remember this.
You can also prepare now and in the build-up to a pandemic by:
The Health Protection Agency (HPA) recommends that healthcare workers should wear a facemask if they come into close contact with a person with symptoms (within one metre) to reduce their risk of catching the virus from patients.
However, the HPA does not recommend that healthy people wear facemasks to go about their everyday business.
Why shouldn't the general public wear facemasks?
Because there’s no conclusive evidence that facemasks will protect healthy people in their day-to-day lives.
The virus is spread by picking up the virus from touching infected surfaces, or by someone coughing or sneezing at very close range – so unless you are standing close to someone with the virus, wearing a facemask will not make a difference.
There are concer
ns about the risks posed by not using facemasks correctly.
Facemasks must be changed regularly as they are less effective when dampened by a person’s breath. People may infect themselves if they touch the outer surface of their mask, or may infect others by not disposing of old masks safely.
Finally, wearing a facemask may encourage complacency. People need to focus on good hand hygiene, staying at home if they are feeling unwell, and covering their mouth when they cough or sneeze.
A vaccine to prote
ct against swine flu is being developed, but it is not available yet.
The first batches of vaccine are expected to arrive in the autumn, and 30 million double doses – enough for half the population – are expected to be available by the end of the year.
The government has ordered enough vaccine for the whole population and, when it becomes available, will focus on those at the greatest risk first

look at more information this link..
http://www.telegraph.co.uk/health/swine-flu-information/5258672/SwineArranged by moha Hussien



LOS ANGELES – Although she liked her bacon crispy and her chicken fried, she never drank, smoked or fooled around, Gertrude Baines once said, describing a life that lasted an astonishing 115 years and earned her the title of oldest person on the planet.
It was a title Baines quietly relinquished Friday when she died in her sleep at Western Convalescent Hospital, her home since she gave up living alone at age 107 after breaking a hip.
She likely suffered a heart attack, said her longtime physician, Dr. Charles Witt, although an autopsy was scheduled to determine the exact cause of death.
"I saw her two days ago, and she was just doing fine," Witt told The Associated Press on Friday. "She was in excellent shape. She was mentally alert. She smiled frequently."
Baines was born in Shellman, Ga., on April 6, 1894, when Grover Cleveland was in the White House, radio communication was just being developed and television was still more than a half-century from becoming a ubiquitous household presence.
She was 4 years old when the Spanish-American War broke out and 9 when the first World Series was played. She had already reached middle age by the time the U.S. entered World War II in 1941.
Throughout it all, Baines said last year, it was a life she thoroughly enjoyed.
"I'm glad I'm here. I don't care if I live a hundred more," she said with a hearty laugh after casting her vote for Barack Obama for president. "I enjoy nothing but eating and sleeping."
Her vote for Obama, she added, had helped fulfill a lifelong dream of seeing a black man elected president.
"We all the same, only our skin is dark and theirs is white," said Baines, who was black.
The centenarian, who worked as a maid at Ohio State University dormitories until her retirement, had outlived all of her family members. Her only daughter died of typhoid at age 18.
In her final years, she passed her days watching her favorite TV program, "The Jerry Springer Show," and consuming her favorite foods: bacon, fried chicken and ice cream. She complained often, however, that the bacon served to her was too soft.
"Two days ago, when I saw her, she was talking about the fact that the bacon wasn't crisp enough, that it was soggy," Witt said.
She became the world's oldest person in January when Maria de Jesus died in Portugal at 115.
The title brought with it a spotlight of attention, and Baines was asked frequently about the secret to a long life. She shrugged off such questions, telling people to ask God instead.
"She told me that she owes her longevity to the Lord, that she never did drink, she never did smoke and she never did fool around," Witt said at a party marking her 115th birthday.
At the party, Baines sat quietly, paying little attention as nursing home staffers and residents sang "Happy Birthday" and presented congratulatory notices from Gov. Arnold Schwarzenegger, Sen. Dianne Feinstein and others. But she laughed when told the Los Angeles Dodgers had given her a cooler filled with hot dogs.
With Baines' death, 114-year-old Kama Chinen of Japan becomes the world's oldest person, said Dr. L. Stephen Coles of the Gerontology Research Group, which tracks claims of extreme old age. Chinen was born May 10, 1895.
The oldest person who ever lived, Coles said, was Jeanne-Louise Calment, who was 122 when she died Aug. 4, 1997, in Arles, France.
___
Associated Press.(AP)

Waxa tariiqdu markey aheyd 5-ta bishan Ramadan si rasmi ah uga bilowday magalada karachi ee dalka pakistan ciyaaro lagu mamusaya bisha ramadan, ciyarahaan ayaa waxa soo qaban qabiyey ama soo abaabuley ardeyda
somaliyed ee wax kabarata jamacadaha kala duwan ee magaladan karachi Gar ahaan ardeyda jamacada karachi.
ciyaarahan ayaa waxaa marti galinaya( jamacada karachi),iyadoo Kulamada ey kadhacayan garoonka Weyn ee Jamacada karachi.furitaanka ciyaarahan waxaa kasoo qeyb galay islamarkaana kahadley mas’uliyiin kala duwan oo kakala socday Jamacada, Ururka ardeyda somaliyeed ee magaalada karachi, Gudoomiyaha Qaban qabada Tartankaan iyo Dhamaan Tagerayasha koxaxa kaqeyb galayo Tartankaan.
Waxa Munaasabada furitanka Hadalo koban Kasoo jediyey Gudoomiyaha Qaban qabada ciyaaraha.
Iyo Kuxigeynkiisa, isagoo Oo ku amanay sida ardey somaliyed Isku xilqameyn iyo Dadalka Dheriga ah ee mujiyeen isagoo kubooriyey in dadaal kooda sii laba labaan, waxa usheegey gudomiyaha In arintan ukeeni doonto Sumcad Dherad ah Jaliyada somaliyeed ee magalada karachi iyo Guuud ahaan Dalka pakistan.
Iyadoo la’ogyahay In ardeyda ajaanibta ah ee wax kabarata dalkan pakistan ay ugu badan yihiin Ardeyda somaliyed.
Sidoo kale waxa isna halkaa kahadley Gudoomiyaha ardeyda somaliyed ee magalada karachi
Oo siweyn uga amaney Gudiga so qaban qabiyey Tartankan iyo Koxaha Kaqeyb qadanaya, Iyo Tababa rayaasha Kooxaha.Gudomiyaha ayaa waxaa uu kudheradey ahmiyada ey leedahay ciyaraha ceykan oo kala ah,isago shegey in fa’ido ay uno qondoonto Dhalinta ka qeyb qadanaya tartanka mid jereed iyo mid maskaxba waxa waano iyo dardanba ujeediyey coyartowda iyo macalimiinta wadata intaba isagoo sheegey in ey mujiyaan anshax iyo ciyaar wanaag inta ciyaraha eysocdaan.
Waxa sidoo kale halkaasi goobjoog ka ahaa wariyaal ka socday Wabsite-yada somaliyada siiba kuwa kafalooda arimaha sportiga iyo Qaar kamid ah Wargeysyada kasoo baxa Gudaha magalada karachi,
Markii si aad ah loo fiiriyo Jawiga garoonka ay ciyarahan kasocdaan waxa soo buux dhafiyey dadweyno isugu jira somali iyo pakistani,waloow ay intabadan ey dawadayasha u badan yihiin ardeyda Jamcada karachi, Oo oh goobta uu ka socdo Tartankan xiisaha badan ee lagu mamusayoo bisha barakeysan ee Ramadan.Koxaxa ayaa waxa ay usoo bandhigeyn ciyaaro aad farsamadeydu usareyso iyadoo dawadayaasha aad wajiyadoo kadheehan karto sida ay ugu qanacsanyiin qaabka loo soo agaasimaey iyo waliba farsamada kooxaha.
Tartankaan ayaa waxaa yaala koob aad uqurux badan oo loogu tala galey in lagudoonsiiyo kooxdii Nasiibku usaamaxo in ey kugleysato tartankaan.
Waxa sidoo kale Gudiga qaban qabiyey tartankaan Ugu talagaleyn hadiyado kala duwan oo lagudoon siin doono Ciyartooyda ka qeyb qadanaya Tartankaan.
Shaqsiyaad kaas ayaa waxaa soo xulan doona Gudi loo xilsaray Qiimeyta ciyaartoyda iyo koxaha in ta lagu guda jiro ciyaaraha.
Sida Gudiga Mamulayasha Tartankan uu shegay, Waa Tartan Sporti kii ugu weynaa ee nociisa oo kale ah oo Dhawanahan Lagu qabto Karachi,Iyadoo ay usoo dawasho tagaan Intabadan Jaliyada somalida ee magaladan Karachi,Iyo Jaliyadaha kala duwan ee kunool Magaladan.
Kulamada ciyarahan Ayaa waxaa kaqeyb galayo in kabadan 6-koxood oo kala ah.
1)Koxda Samama Team
2)Halgan Team
3)Real stars
4)Koxda Khaliijka
5)Sudan stars
6)Five stars
Kooxaha ayaa loo lakala qeybiyey laba group ayadoo group kastane ey kujiraan Sadax koxood.
Ciyarahan ayaa waxa ay ku bilowdeyn jawi dagan waxaana kulankii Daah furka ciyarahan isku arkey kooxaha kala ah Halgan iyo Khaliijka, labadan koxood ayaa waxaa ay kujiraan group-ka A.
Kulankan Dhaxmarey labadan koxod ayaa waxaa uu ku bilowday Dardar iyo werer iyo werar cilis waloo ay kooxda KHALIIJKA ay aad ugu gacan sareysay biloowgii ciyaarta inkastoo kooxda khaliijka ay marar badan Kubada agmarsiisey Shabaqa kooxda HALGAN.
Lakin Kooxda HALGAN isma ey dhigin ee waxaa ey mujisay dadaal sidii ay isaga caabin la heyda kooxda kale,Qeybtii hore ee ciyaarta ayaa waxaa lagu kala marey 0-0.
Latashiyo kala duwan oo koox waliba dhinaceyda kaso qadatay maclimin tooda ayaa dibloogu soo noqoday ciyaartii qeybtedii labaad.
Koxda qaliijka ayaa waxey dadaal ugashey tidii ay ciyaarta uga dhigi laheyd 1-0.
Lakin taasi waxaa kadiidey kooxda HALGAN ..dhamaad kii ciyaarta oo daqiiqado un kadhin ayaa waxa usura gashay Kooxda khaliijka in ey shabaqa taabsiyaan gubada iyagoo halkaasi si mucjiso ah uga qadatay 3-dii dhibcood oo loo hardamayey.
QAABKA EY KOOXAHA ISKU ARKEYN
GROUP(A) GROUP(B)
Khaliijka 1-0 Halgan Sudan stars 0-1 samama
Five star 1-1 Khaliijka Real stars 1-2 samama
Halgan 0-2 Five star Sudan stars 0-0 Real stars
Intii ay ciyaarahan socdeyn runtii waxaa la orankaraa in ay ahayen kuwa xiiso badan xanbarsan ,in kastoo kooxaha ay san kala yareysan lakin waxa siweyn Loga daba dhacay qaabka ay kooxda SAMAMA usoo babdhigtay farsamadeyda ciyaaro.
Waxa samafinalka iskugu soo baxay afar koox oo Kala ah.
1)Samama 2)Real stars 3)khaliijka 4)five stars
Afartaan koox ayaa waxaa ay isku arkeyn sidatan:
Samama 0-0 khaliijka waxaa rigoora tirsi kusoo baxey kooxda samama.
Five star 1-0 raeal stars.
Finalkii ayaa kulmay Koxaha kala ah Five Stars Vs Samama
Runtii ciyaartan ayaa waxa ladhihi karaa waa tii ugu adkey ayadoo Koxda Samama oo caan ka ah Magalada Karachi Ay iska caabin iyo ciyaar layaab leh kala kulatay kooxda Five stars oo sidaa loo aqoon Ay lasoo baxday Ciyaar cajiib,Guud ahaan Qeybtii 1-aad ee ciyaarta ayaa waxa lagu kala marey 0-0 waxaa la iskugu soo laabtey qeybtiilabaad sidoo iyadoo kooxwalba ay isku daydey in aay halkasi gool kadhaliso lakin ciyaartii ayaa waxaa ay kuso dhamatay 0-0, waxaana la isla aday dhina Rigoorayaasha nasiib daro waxa 2-1 kuguuleysatay kooxda Five stars halkaasina ku qadatay Koobkii Aadka u quruxda badnaa,
Xiritaantkii Ciyaaraha ayaa waxaa Gudiga ciyaaraha uu ugu hanbalyey Dadaalka kooxda Five stars iyo ciyaar wanaagii aymuujiyeyn intii uu sucday Kulan ciyaareydka ciyaaraha ramadaanka…..

Named RIBA - short for Robot for Interactive Body Assistance - the android was developed by the government-run Riken research institute and could be deployed in hospitals and retirement homes within three years.
"We have developed RIBA because we want to help caregivers when they are required to transfer patients between hospital beds and wheelchairs," said Dr. Toshiharu Mukai, who heads the research team.
Development took two years and the robot is able to lift a weight of 61 kg on its foam padded arms. Covered in a soft skin designed to protect patients, the robot is also able to recognise faces and voices, as well as responding to up to 30 spoken commands.
The battery-powered robot can operate for up to an hour on a single charge and is more agile and stronger than its predecessor, the Ri-man.
Dr Mukai, who declined to reveal how much had been spent on the research, said he had decided to make RIBA resemble a teddy bear because humanoid versions cause unease in people.
Japan faces a twin crisis of the world's most rapidly ageing population, which is increasing the pressure on the health system, as well as a declining birth rate, meaning that fewer workers.
Anticipating a shortfall in staff within the next two decades, many Japanese firms are carrying out research on electronic employees - which have the added bonus of not requiring a wage and being available 24 hours a day.
Dr Mukai said RIBA will undergoing rigorous testing in hospitals over the next three years and could be available commercially in 2012.
Arranged by Mohamed Hussien
qaldaan33@yahoo.in
You can get Complete information at this wabsite.
www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/.

Warbixintan cusub ayaa sheegeysa in Africa ay diiwaan gelisay kubuc 5.4 boqolkiiba tobankii sano ee la soo dhaafay, lakiin hadii la barbar dhigo aduunka taasi wali ay aad u hooseyso.
Bangigu waxa uu sheegay in Africa dhaqaale badan uu ka soo galay badeecooyinka ay dhoofiso, gaar ahaan todobada wadan ee shidaalka dhoofiya, kuwaasi oo ay ku nool yihiin rubuc in ka badan guud ahaan dadka qaarada marka la isku geeyo.
Bangigu waxa uu warbixintiisa ku xusay in arrimaha ay ugu wacan yihiin is bedelka iyo horumarka xagga siyaasada dhaqaalaha ay ka sameeyeen qaar ka mid ah wadamada qaarada Africa, kuwaasi oo sicir bararka iyo dhaqaalaha dawladahooda xakameeyay.
Warbixintu waxa ay dhinaca kale ka digtay in horumarka dhaqaalaha Africa uu wali yahay mid jilicsan, taasi oo dhibaato u geysanaysa maal gelinta lagu sameyn lahaa.
Bangigu celcelis ahaan waxa uu sheegay in dhaqaalaha Africa uu hooseeyo 7%, loona baahan yahay in la sii wado barnaamijka la dagaalanka saboolnimada.
By:Mohamed Hussien
qaldaan33@yahoo.in
Gorilla looking up in the sky
WASHINGTON (Reuters)
A woman from Cameroon has been found to be infected with an AIDS-like virus that came from gorillas, French researchers reported on Sunday.
The woman, who has no symptoms of HIV infection, is well and was likely infected by another person, not an animal, the researchers said.
Their findings suggest this newly discovered gorilla virus is circulating among people, they reported in the journal Nature Medicine.
"We have identified a new human immunodeficiency virus in a Cameroonian woman. It is closely related to gorilla simian immunodeficiency virus and shows no evidence of recombination with other HIV-1 lineages or with chimpanzee SIV," Jean-Christophe Plantier of the Universite de Rouen in France and colleagues wrote.
The 62-year-old woman was diagnosed in 2004, soon after she moved to Paris from Cameroon. Routine genetic sequencing of the virus showed it looked like no other sample of AIDS virus and it was eventually compared to a gorilla simian immunodeficiency virus, itself only discovered in 2006.
AIDS, which has infected an estimated 33 million people globally and has killed another 25 million, has been traced to chimpanzees. Scientists say it likely jumped to people who hunted and butchered the chimps, which are the closest living genetic relatives of humans.
"Our findings indicate that gorillas, in addition to chimpanzees, are likely sources of HIV-1," Plantier's team wrote.
"The discovery of this novel HIV-1 lineage highlights the continuing need to watch closely for the emergence of new HIV variants, particularly in western central Africa, the origin of all existing HIV-1 groups."
The woman, a widow, herself had no contact with gorillas but said she had several sex partners after her husband died. She remembered having been sick once.
When people become newly infected with HIV, they often have a fever and minor illness at the time but rarely know what it is. They are usually diagnosed later, after the virus has begun damaging the immune system.
There is no cure for HIV but drugs can control it for years.

Hordhac
Dhaqaalaha aduunka ayaa gebi ahaanba hadda ku sugan xaalad aad iyo aad u adag. Hoos u dhaca dhaqaale ee aduunka soo foodsaaray waa mid saameyn toos ah ku yeeshay wadamada dunida iyo dadka ku dhaqanba. Dhaqaaleyahanada aduunka intooda badan waxaa ay isku raaceen in khal-khalkan dhaqaale ee aduunka soo foodsaaray uu yahay kii ugu xumaa ee dhaca intii ka dameysey dagaalkii labaad ee aduunka. Maadaama maanta aduunka oo dhami isku xiran yahay ma jiri doono wadan ka badbaadaya saameynta uu keenayo dhaqaalahaas xumaaday.
Wadamada qaniga ah ee wershedaha leh iyo kuwa saboolka ahba siyaabo kala duwan ayey u dareemi doonaan hoos u dhaca dhaqaalaha ee dunidu hadda la ciirsan tahay. Haddaba dhowr qormo oo taxane ah ayaan ku eegi doonaa arimaha keenay dhaqaale xumada iyo sida uu qof ahaan kuu saameyn doono.
Maxaa sababay hoos u dhaca dhaqaalaha
Wadanka mareykanka ayaa ah matoorka dhaqaalaha aduunka. Haddii uu matoorkaasi fariisto ama ay cilladi ku timaado ayaa waxaa si toos ah looga dareemayaa aduunka intiisa kale.Mareykanka waxaa ka jira suuq leh qeybo kala duwan oo aad u weyn, haddii ay ahaan lahayd dhinaca suuqyada lacagta,badeecada ama suuqa saamiyadaba. Mareykanka ayaa waxaa uu waxyaalo badan kasoo gataa wadamada dibada ah. Waxyaalaha uu soo iibsado mareykanka ayaa aad uga badan waxyaalaha uu dibada u dhoofiyo. Wadamada ku jira ururka midowga yurub iyo kuwa firfircoon ee qaarada aasiya sida shiinaha oo kale ayaa dhamaan wax u dhoofiya wadanka mareykanka. Lacagta mareykanka ee dollarka oo ah lacagta ganacsiga aduunka ayaa iyana waxaa ay dalkaas ka dhigeysaa mid saameyn weyn ku leh aduunka intiisa kale. Lacago badan oo ka kala yimid aduunka daafihiisa kala duwan ayaa lagu keydsadaa bangiyada wadanka mareykanka. Lacagtaas waxaa keydsada dowlado iyo weliba shakhsiyaad kala duwan. Taasi waxaa ay dhalineysaa in khal-khal kasta oo ku yimaada suuqyada lacagaha iyo bangiyada ee mareykanka ay si toos ah u saameyneyso aduunka intiisa badan. Tusaale ahaan wadanka shiinaha oo loogu yeero “ awooda dhaqaalaha cusub” oo dad badani ay moodayeen in saameyn sidaas ah aaney ku yeelan doonin jahwareerka dhaqaalaha ayaa noqotay mid aan run ahayn. Maxaa yeelay shiinuhu waxaa uu alaabo aad u tira badan u iibgeeyaa wadanka mareykanka taas oo keeneysa in hoos u dhaca dhaqaale ee mareykanka si toos ah looga dareemo suuqyada wadanka shiinaha.
Haddaba khal-khalka dhaqaale ee iminka taagani waxaa u ka soo bilaamay wadanka mareykanka, gaar ahaan qaybaha bangiyada sida gaarka ah loo leeyahay.
Dadka mareykanka u dhashay waxaa ay isla xiriiriyaan xornimada qofka iyo lahaanshaha waxyaalaha ay ka mid yihiin guryaha iyo gawaaarida. Qofku waxaa uu aad u dareemaa xornimo iyo kalsooni kolka uu degan yahay guri uu isagu iska leeyahay. Haddaba sanadihii lasoo dhaafay waxaa ay dadka mareykanka ahi iibsadeen guryo aad iyo aad u tira badan. Guryahaas waxaa lagu iibsaday deyn xagga bangiga ka timid. Dadka guryaha deynsadey ayaa qaarkood waxaa ay ahaayeen kuwo dhaqaalahoodu uu iska xumaa. Dadkaas qaarkood ma aaney haysan wax raasumaal ah oo loo baxsado haddii dhaqaaluhu xumaado. Bagiyadii waxaa ka baxay lacag aad iyo aad u badan oo badankood la geliyey guryo.
Arrintaasi waxaa ay keentay jahwareer ku yimid habasami u socodkii lacaga yaala bangiyada. Waxaa ay taasi keentay hoos u dhac ku yimid qiimihii guryaha deynta lagu qaatay. Waxaa lacagta bangiyada ka baxday iyana lug ku leh lacag aad u tira badan oo ay mushahar iyo abaal marin u qaateen madaxda bangiyada. Waxaa kaloo arinta baasiin kusii shubay hoos u dhac dhaqaale ee guud oo aduunka oo dhan soo foodsaaray. Lacagahaan bangiga ka maqan waxaa markoodii hore lahaa dad ama bangiyada kale ee dowlada, kuwaas oo iyana doonaayaa in lacagtooda la siiyo. Bangiyada sida gaarka ah loo leeyahay ee ay mushkilada dhaqaaluhu ka bilaamay waxaa ay goàansadeen in ay gebi ahaanba joojiyaan lacagihii ay dadka deymin jireen. Bangiyadaas oo ka cabsi qaba in waxa yar ee lacagta ah ee ay hayaan la waayo. Cabsida bangiyada soo wajahday iyo joojinta dhaq-dhaqaaqa lacagaha ayaa waxaa ay xanibaad ku noqotay habsami u socodkii howlaha dhaqaalaha wadanka mareykanka iyo weliba aduunka intiisa kale. Si dhaqaalaha loo badbaadiyo, lacaguhuna ay ugu socdaan sidii loogu talo galay ayaa waxaa ay dowlada mareykanku dooneysaa in lacag badan ku maalgeliso bangiyada kacay si aan bangiyadaa irdaha loogu laabin. Joojinta ay bangiyadu joojiyeen bixinta iyo daynta lacagaha ayaa waxaa ay saameyn weyn ku yeelatay suuqyada kala duwan ee mareykanka.
Tusaale ahaan shirkadihii ma sameyn karaan maalgelin maadaama aaney heleynin meel ay lacag ka deynsadaan. Waxaa kaloo wel wel weyn soo foodsaaray dad weynaha mareykanka oo aad uga caga jiidaaya iney bangiyada lacag dhigtaan iyagoo ka cabsi qabo iney lacagtooda waayaan. Arinkaas cakiran ee dhaqaalaha ayaa waxaa ay saameyn ku yeelatay, shaqooyinkii, maalgelintii, ganacsiga, caafimaadka , siyaasada iyo dhamaan qaybaha kala duwan ee nolosha.
La soco, faahfaahinta saameyntaas hoos u dhaca dhaqaaluhu ku yeelan karto wadamo badan oo soomaaliya ka mid tahay. Ha moogaan qaybta labaad ee qormadan.
Mahadsanidin
By:Mohamed Hussein
Email:qaldaan33@yahoo.in

Taariikhdu waa tusmada noolasha. Cilmiga lagu garto ummadihii hore waxa ay ahaayeen iyo waxa ay soo qabteen. Waxaa noo soo gudbiyey halgan dheerna u soo galey dad qoraayaal ah oo kala soo kulmey dhibaatooyin badan. Taariikhdu waxay na bartaa waxyaabihii soo dhacay sida horumarka, dagaallada, ilbaxnimada, akhlaaqda, caadooyinka iyo sababaha ummadaha ay hormaraan amaba waxa dib-u-dhaca u keena. Taariikhdu waxay kaloo na bartaa culimmada waaweyn ee ku xeeldheeraadey diinta iyo culuunta kala duwan sida adabka, siyaasadda, fanka iyo heerarkii kala duwanaa ee ay soo mareen deegaannada bulsha walba.
Soomaaliya waxay nasiibdarro ka mid noqotey waddamadii la gummeystey laga bilaabo bilowgii qarnigii 19aad ilaa bartimihii qarnigii 20aad ee tagey. Waxaa taariikhda ku cad in taariikhda Miilaadiyada 1890 ilaa 1960 ay waddamo badan oo Afrikaan ah ay gumeysi gacantii ku jireen. Gumeysiga imanshihiisa ka hor waxaa Soomaaliya meelo badan oo ka mid ah ka jirey nidaamyo iyo is-maamul ay dadka Soomaaliyeed sameysteen raallina ka ahaayeen, deris-wanaagna uu ka dhexeeyay beelaha wada dega goob walba oo uu is-maamul ka jirey. Badiyaa Soomaalida oo dhaqan miyi u badnaa, waa hab nololeedka uu caalamka intiisa badan uu ku sugnaa, waxaa ka jirey hab kala dambeyn iyo is-ciseyn oo garta guud iyo xeerarka kala dejiya shakhsiyaadka iyo deegaannada waxaa goyn jirey gun ama guurti ay beesha go'aankeeda ku kalsooneyd.
Geyiga Soomaaliyeed koonfur ilaa waqooyi waxaa ka jirey garyaqaanno iyo qareenno doodda ku soo af jara geed hoostiis. Nidaamkii gumeysiga markii uu soo gaarey dalka Soomaaliya wuxuu ugu horeyn burburiyey nidaamyadaas jirey. Wuxuu qasey miisaankii iyo deganaashihiisii isagoo adeegsanaya fekredda ah: "qeybi oo xukun." Wixuu gumeystuhu, magac ahaan Talyaani iyo Ingiriis si aad isugu deyey in uu tirtiro raad taariikheedka dalka somaliya uu lahaa iyo in uu baabi'yo isla markaana duugo meelaha magaca iyo sharafta leh ee dalka iyo dadka Soomaaliya.
Waxaa ayaandarro noqotey iyana in aqoonyahanka Soomaaliyeed qaarkii waqtiyadii xigey lagu barbaariyey falsafaddaas, taas oo keentey daneyn la'aan taariikhda Soomaaliyeed waqtigii gumeysiga iyo maamulladii ka dambeeyey. Waxay hal-ku-dheg ka dhigteen wixii uu gumeysiga ka qorey Soomaaliya. Dalka Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh dhaxalgal ah, halgamayaal fara badan oo dunida caan ku ah isla markaana u soo hurey naf, maskax iyo maal. Kuwaas oo ka qeyb qaatey dhisidda iyo horumarinta dalka iyo dadka Soomaaliyeed. Waxaa loo baahanyahay taariikhdaasna na bareysa garashada noloshii hore ee dalka iyo dadka Soomaaliyeed in la darso kitaabtana lagu qoro ardeydana ay doortaan iney qoraalkooda qalin jebin baaris ku saameeyaan mowduucaas.
Noolasha qofka waa mid aad u gaaban marka loo fiiriyo taxanaha noolasha aadamiga ay soo martey sida bilowga miro aruursigii, ugaarsatadii, dhulgoosigii iyo degaanka beeraleyda iyo warshadeyntii si loo gaaro horumar iyo barwaaqo loona allifo aalado cusub oo nolosha saacida.
Taariikhda magaalada Baardheere waa qeyb muhim ah ee taariikhda aan soo xusney ee Soomaaliya. Taariikhahaas waaweyn haddii la ururin lahaa si qoraal taxane ah, waxay aad wax uga tari lahayd kordhinta garaadka ummmadda.
Qormadan oo ku saabsan taariikhda Baardheere, beled iyo jameeco ahaanba, waxaan ka arkeynna in ay lehayd xukuumad iyo nidaam suurtaggeliyey in horumar la gaaro muddo dheer ka hor inta uusan imaan gumeysiga dhulkeenna. Taas oo iyana na tuseysa in ummadda Soomaaliyeed ay lahayd nidaam is-maamul oo xor ah oo ay dadka ka qeybqaataan. Magaalada Baardheere waxay ka mid tahay degmooyinka ugu faca weyn ee ka sameysmey gudaha dhulka Soomaaliya, isla markaana lahaa maamul xor ah oo iyada u gooni ah. Waxay ka tirsaneyd gobolkii loo yaqiiney Jubbada sare [ Alta Jubba] intii ay jireen maamulkii gumeysiga iyo dawladdii rayidka ee ka dambeysey.
Waxay ka mid noqotey gobolkii jubada dhexe muddo gaaban, markii xukuumadii militeriga abuurtey gobolo hor leh. Ka dib gobolka Gedo oo isbixin waayey dhaqaale ahaan ayaa lagu kabey. Halkaas ayeyna ka tirsanayd ilaa maamulki militeriga ka burburey.
Magaalada Baardhere waxay ka mid tahay magaalooyinkii Somaliya ugu horreeyey, uguna faca weyn oo laga aasaasey meel ka fog xeebta koonfureed ee dalka Somaliya. Waxay u jirta xeebta Barawe qiyaas dhan 250 km. Juqraafi ahaan Bardhere waxay ku taala inta u dhexeysa 2-3° woqooyi dhulbaraha (lool=latitude) iyo 42-43° (Dhigaha=longtitude). Cimiladeeda waa mid aad u kulul, taas oo u sahlineysa in saanadka oo idil beeraha laga faaideysankaro marka la istimaalayo waraabka beeraha.
Nasiib darro biyaha oo dhulka ka hooseeya awgeed waxaa adag soo saarka biyaha waraabka beeraha marka aan la isticmalynin matoorka biyaha. Bardhere waxay aad ugu hormarsantahay tacabka beeraha noocyadiisa kala duwan. Beeraha roobka oo laga soo saaro dalagyada intooda badan waa lafdhabarka dhaqaalaha. Waxay si gaar ah ugu caanbaxdey sannadihii dambe basasha iyo tubaakada oo loo iibgeyo gudaha iyo dibedda Somaliya.
Magaalada aasaaskeed wuxuu ahaa baar weyn oo ku yaaley masjidka weyn. Magaca Baardhere wuxuu ka soo jeedaa laba erey oo kala ah baar iyo dheer. Baar waa geed inta badan ka baxa webiyada hareerahooda (magaca laatiinka waa Hyphaene). Baar wuxuu leeyahay manaafacaad badan. Wuxuu dhalaa miro loo yaqaano "khoono". Khoonada waxay ka koobantahay laf hoose, duf dhexe iyo xuub kore. Marka ay cayriinka tahay waa cagaar, marka ay bislaatana waxay leedahay midab dhiiga.
Khoonada xuubkeeda kore iyo dufka dhexe waa la cunnaa. Waxay leedahay dhadhamo kala duwan sida macaan, qaraar, dhadhanlaaw waxayna ku xirantahay nooca geedka iyo inta geedka webiga u jiro. Lafta hoose (sedka) ku jira waxaa loogu xardhaa xoolaha. Geedka baarka wuxuu bixiyaa laamo iyo caleemo. Dhammaana waxaa lagu dhistaa guryaha. Caleenta dusha ayaa laga saara, xajmigana waxaa laga dhigtaa tiir. Tiirarka baarka oo dhowr ah ayaa inta la isku xiro loo isticmaali jirey in lagaga gudbo webiga laguna rarto alaabta sida doonta, gaar ahaan dhismaha guryahay, waxaana loo yaqaaney Sablo.
Bilowgii lixdanaadkii waxaa fidey ku xadgudub iyo isticmaal xumo. Geedka baarka xajmigiisa iyo laamihiisa marka la xoqo waxaa ka soo baxa dheecaan u eg midabka caanaha oo dhadhankooda macyahay marka ay cusubyihiin. Caanaha baarka waxaa loo yaqaana shalabow, waxayna socodsiiyaan sida la sheego caloosha haddii la cabo marka ay macyihiin. Marka caanahaas meel la dhigo in muddo ah dhadhankooda wuu isbedela, waana lagu sakhraama sida khamrada oo kale.
Ujeedada loo aasaasey magaalada Baardhere waxay ahayd in ay noqoto gole diinta islaamka looga dhaqmo isla markaasna dadka loogu yeero lku dhaqanka iyo fidinta islaamka. Magaalada waxaa la aasaasey laba qarni ka badan muddo laga joogo. Taariikhdu waxay ahayd 1761 sannadka miilaadiyada. Diinta islaamka mar hore ayey soo gaartey Somaliya, gaar ahaan xeebaha dalka laakiin xoog saameyn ah ma lahayn oo waxaa ka xoog badnaa dhaqannadii diinlaawaha ka harey. Waxaa jirey dhaqamo fusuq ah. Wadaado badan ayaa isku howliyey, dadaalna u galey in ay wax ka beddelaan. Qaarkood ayaa xitaa la qaadey durbaanka si ay u soo jiidtaan.
Waxaase iyana jirey wadaado iyana ku tashadey in ay ka fogaadaan oo isaga haajiraan mar haddii ay wax ka qabanwaayeen. Arrintan waxay rasmi ahaan ugu qornayd oo laga akhriyey kitaab uu qorey Sheikh Cabdiyow Khitamma bil khayr, waxaa qoraalkiisa ka mid ahaa mar haddii aadan fusuq wax ka qaban karin, Illah wuxuu ku amraya in aad isaga haajirtid. Arrintaas waxay qabsatey culimo badan oo ka guurey xeebaha, gaarsiiyey diinta islaamka gudaha dalka Somaliya. Culimadaas waxaa ka mid ahaa:
1. Sh. Ibrahim Hassan Yabarow -7 days-1190H (1776)
2. Sheikh Ali Dhurre -30 yrs-1220H 1805
3. Sheikh Abukar Adam Dhurre -24 yrs-1244H (1825)4. Sheikh Abdulrahman Abayl -7 yrs-1251H
The Jameca of Bardere was burned down in 1831 due to war with Geledi sultanate.
It was suspended for 20 years and was restablished in 11851 -20 yrs-1271H (1855)
5. Sheikh Mohamed Adam Kerow -24 yrs-1295H (1878)
6. Sheikh A/rahman Moh´d Adan -2 yrs -1297H (1880)
7. Sheikh Abdiyow Osmanow -25 yrs-1322H (1904)
8. Sheikh Ibrahim Mohamed Adan -4 yrs-1326H (1908)
9. Sheikh Ali Moallin Muddey -33 yrs-1359H (1940)
10. Sheikh Axmed Sh Maxamed -30 yrs-1379H (195)
11. Hagi A/ziz Sh. Ali Moallin -8 yrs-1387H (1987)
12. Sheikh Mursal Malin Aliyow-25 yrs-1412H (1992)
Hogaamiyihii Jameecada sheekh Mursal waxaa la diley 17kii December 1992 abaaraha 21:20SN waqgiga Bariga Africa. Waxaa diley maleeshiyo maalmo ka hore inta aysan imaan ciidamadii U.N.
Dadka waxay in badan ku eedeeyaan Jameecada dib u socodnimo, jaahilnimo xaga diinta iyagoo hadana in badan xubnaha Jameecada ay diin u nasab sheegtaan. Waxaa intaas dheer in ay goobaha ganacsiga si khaldan deeq u waydiistaan noloshoodana ku soo koobeen dhaqaale raadis aan hunguri iyo hoy dhaafsiisney.
Xubnaha Jameecada badankii waxay ka yimaadaan miyiga nawaaxiga degmada Baardheere iyo dhulka jiinka ee beeraleyda.
13. Sheikh Hirow Moallin Ahmed - ayaa hogaanka Jameecada haya ilaa 1992 - waqti xaadirkant.